{"id":24136,"date":"2026-06-10T15:31:25","date_gmt":"2026-06-10T10:31:25","guid":{"rendered":"https:\/\/evu.uz\/?p=24136"},"modified":"2026-06-10T15:33:59","modified_gmt":"2026-06-10T10:33:59","slug":"ozbek-xalqaro-qonunlashtiruvchi-metrologiya-tashkilotiga-azolikning-muhim-jihatlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/evu.uz\/en\/ekonomika\/ozbek-xalqaro-qonunlashtiruvchi-metrologiya-tashkilotiga-azolikning-muhim-jihatlari.html","title":{"rendered":"(O\u00b4zbek) Xalqaro qonunlashtiruvchi metrologiya tashkilotiga a\u201bzolikning muhim jihatlari"},"content":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in O\u00b4zbek<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p>

 <\/div>\r\n
     O\u2018lchashlar savdo munosabatlarining deyarli barcha bosqichlarida muhim o\u2018rin tutadi. Mah\u00adsulotning og\u2018irligi, hajmi, miqdori yoki tarkibini to\u2018g\u2018ri aniqlanishi xaridorni ham, sotuvchini ham zarar ko\u2018rishdan saqlashdir. Shu bois o\u2018lchash natijalari ishonchli va talab etilgan aniqlikda bo\u2018lishi zarur. Ayniqsa, oziq-ovqat mahsulotlarida zararli moddalar, pestitsidlar, antibiotiklar, gormonlar yoki toksinlar mavjud emasligini aniqlash mahsulotni to\u2018g\u2018ri yorliqlashda hamda uning og\u2018irligini adolatli belgilash iste\u201bmolchilar huquqlarini himoya qilishda muhim ahamiyatga ega.<\/div>\r\n
     Yirik savdo operatsiyalarida o\u2018lchash xatoligi juda katta moliyaviy oqibatlarni keltirib chiqarishi mumkin. Masalan, quvur orqali o\u2018tayotgan neft hajmini o\u2018lchashda hatto foizning kichik qismiga teng xatolik ham hisob-fakturada ulkan farqni keltirib chiqaradi. Bunday holatda bitim ish\u00adtirokchilaridan biri nohaq zarar ko\u2018ra\u00addi, davlat esa soliq tushumla\u00adridan mah\u00adrum bo\u2018lishi mumkin. Shu sa\u00adbabli aniq va ishonchli o\u2018lchash tizimi iqtisodiy adolat, moliyaviy shaffoflik va davlat manfaatlarini ta\u201bminlashning muhim vositasi hisob\u00adlanadi.<\/div>\r\n
     Texnik reglamentlar va standartlar ishlab chiqishda metrologik tizim mavjud bo\u2018lishi, ushbu standart va reg\u00adlamentlar savdoda texnik to\u2018siqqa aylanishini, xara\u00adjatlarni oshirilishini, tovarlar harakatini cheklanishini yoki qayta-qayta sinovlar o\u2018tkazilishini oldini oladi.<\/div>\r\n
     Shuningdek, turli mamlakatlarda ishlab chiqarilgan detallar va komponentlarni bir-biriga mos holda yig\u2018ish uchun yagona va uyg\u2018un o\u2018lchash tizimi talab etiladi.<\/div>\r\n
     Shu bois global savdo, sanoat kooperatsiyasi va mahsulotlar xavfsizligi xalqaro darajada tan olingan yagona o\u2018lchash tizimiga bevosita bog\u2018liqdir.<\/div>\r\n
     Xalqaro qonunlashtiruvchi metrologiya tashkiloti (OIML) \u2013 o\u2018lchash vositalarini davlat tomonidan tartib\u00adga solish sohasida xalqaro hamkor\u00adlikni ta\u201bminlovchi tashkilot hisobla\u00adnadi. U 1955-yilda tashkil etilgan bo\u2018lib, asosiy maqsadi turli davlat\u00adlarda qo\u2018llaniladigan o\u2018lchash vositalari va metrologik talablarni uyg\u2018un\u00adlashtirishdan iborat. OIML bosh vakolatxonasi Fransiyaning Parij shahrida joylashgan.<\/div>\r\n
     Dastlab tashkilotga Yevropa mamlakatlari a\u201bzo bo\u2018l\u00adgan va ular xalqaro savdoda adolatli va aniq o\u2018lchash tizimini yaratish zaruratidan kelib chiqqan holda bir\u00adlashgan. Keyinchalik boshqa qit\u2019alardan ham ko\u2018plab davlatlar qo\u2018shildi.<\/div>\r\n
     Hozirgi kunda OIML tarkibiga 63 ta to\u2018laqonli a\u201bzo davlat va 66 ta kuzatuvchi (corresponding) a\u201bzolar kiradi.<\/div>\r\n
     Tashkilotning asosiy vazifalariga:<\/div>\r\n
     \u25cf metrologiya sohasida xalqaro tavsiyalar ishlab chiqish,<\/div>\r\n
     \u25cf o\u2018lchash vositalarining muvofiqligini ta\u201bminlash,<\/div>\r\n
     \u25cf savdo va iqtisodiy munosabat\u00adlarda ishonchli o\u2018l\u00adchashlarni ta\u201bmin\u00adlash kiradi.<\/div>\r\n
Shuningdek, OIML tomonidan qabul qilingan stan\u00addartlar va tavsiyalar dunyo bo\u2018ylab milliy metrologiya tizimlarini rivojlantirishda muhim ahamiyat kasb etadi.<\/div>\r\n
     Yuqoridagi ma\u201blumotlar asosida OIMLga to\u2018liq a\u201bzo\u00adlikning muhim jihatini rasmiy-amaliy mazmunda shunday shakllantirish mumkin: OIMLga to\u2018liq a\u201bzolik uning 1955-yilda imzolangan Konvensiyasini rati\u00adfikatsiya qilish orqali ta\u201bminlanadi.<\/div>\r\n
Korrespondent a\u201bzolik OIML faoliyatini kuzatish va axborot olish imkonini beradi, to\u2018liq a\u201bzolik esa \u2013 A\u201bzo davlat sifatida jarayonlarda ovoz berish, texnik qarorlarni qabul qilish o\u2018z taklif va tashabbus\u00adlarini olg\u2018a surish va o\u2018lchash vosita\u00adlarini sertifikatlash\u00adtirish tizimi (OIML- CS) tizimda faol ishtirok etish uchun asosiy shart hisoblanadi. To\u2018liq a\u201bzo\u00adlar Xalqaro qonunlashtiruvchi met\u00adrologiya bo\u2018\u00adyicha qo\u2018mita (CIML) va Konferensiya qarorlari bo\u2018\u00adyicha ovoz berish hu\u00adquqiga ega.<\/div>\r\n
     Korrespondent a\u201bzolik imko\u00adniyatlari cheklangan.<\/div>\r\n
     Korrespondent a\u201bzo OIML hujjat\u00adlaridan foydalanishi, texnik ishlarda ishtirok etishi va izohlar berishi mumkin, biroq ovoz berish huquqiga ega emas; OIML texnik qo\u2018mitalari turli ishchi guruhlari (TK\/SC\/PG)da asosan kuzatuvchi maqomida ishtirok etadi. Bu milliy manfa\u00adatlarni standart va tavsiyalar ishlab chiqish jarayonida to\u2018liq himoya qilish imkoniyatini cheklaydi.<\/div>\r\n
 <\/div>\r\n
 <\/div>\r\n
Nuriddin RAYMJONOV<\/strong>, O\u2018zbekiston milliy metrologiya instituti Bosh metrologi<\/em><\/div>\r\n
 <\/div>\r\n
 <\/div>\r\n
Siz maqolaning to\u2018liq matnini jurnalning bosma nashrida o\u2018qishingiz mumkin.<\/em><\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in O\u00b4zbek<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p>O\u2018lchashlar savdo munosabatlarining deyarli barcha bosqichlarida muhim o\u2018rin tutadi.","protected":false},"author":1,"featured_media":24137,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-24136","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomika"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/evu.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24136","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/evu.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/evu.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/evu.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/evu.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24136"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/evu.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24136\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24138,"href":"https:\/\/evu.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24136\/revisions\/24138"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/evu.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24137"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/evu.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24136"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/evu.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24136"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/evu.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24136"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}