{"id":24149,"date":"2026-06-12T11:48:01","date_gmt":"2026-06-12T06:48:01","guid":{"rendered":"https:\/\/evu.uz\/?p=24149"},"modified":"2026-06-12T11:50:02","modified_gmt":"2026-06-12T06:50:02","slug":"ozbek-xalqaro-kapital-bozoriga-int%d0%b5gratsiyalashish-orqali-xorijiy-inv%d0%b5stitsiyalarni-jalb-qilish-m%d0%b5xanizmlarini-takomillashtirish","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/evu.uz\/en\/ekonomika\/ozbek-xalqaro-kapital-bozoriga-int%d0%b5gratsiyalashish-orqali-xorijiy-inv%d0%b5stitsiyalarni-jalb-qilish-m%d0%b5xanizmlarini-takomillashtirish.html","title":{"rendered":"(O\u00b4zbek) Xalqaro kapital bozoriga int\u0435gratsiyalashish orqali xorijiy inv\u0435stitsiyalarni jalb qilish m\u0435xanizmlarini takomillashtirish"},"content":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in O\u00b4zbek<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p>

 <\/div>\r\n
     Jahon iqtisodiyotining hozirgi globallashuvi hamda xalqaro geosiyosiy maydondagi vaziyat\u00adlarning taranglashuvi sharoitida yuqori marralarga erishish va barqa\u00adror moliyaviy resurslarga ega bo\u2018lish juda muhim omil sanaladi.<\/div>\r\n
     Qisqa muddatlarda amalga oshi\u00adrilishi rejalashtirilgan asosiy strategik vazifalar qatorida mamlakat farovon\u00adligi va aholining turmush darajasini oshirishni ta\u2019minlashning asosiy omillaridan hisoblangan iqtisodiyotni innovatsion rivojlantirish orqali yana\u00adda kuchaytirish, uning raqobatbar\u00addoshligini oshirish, modernizatsiya va diversifikatsiya qilish asosiy o\u2018rin egallaydi. Iqtisodiyotni modernizat\u00adsiyalash va diversifikatsiya qilish, chet el investitsiyalari hamda sarmoyalari\u00adni jalb qilish natijasida yangi ishlab chiqarish quvvatlarini yaratish, ularda boshqarish uslublarini takomillashti\u00adrish, ya\u2019ni xalqapo biznes yuritish tartib-tamoyillapini jopiy etish alohi\u00adda ahamiyatga molik masala hisob\u00adlanadi.<\/div>\r\n
     Ayni paytda respublikamizdagi yirik kopxonalar aksiyadorlik jamiyat\u00adlariga aylanti\u00adrilib, koppopativ bosh\u00adqa\u00adruv usullapi joriy etilayotgan xo\u2018ja\u00adlik yurituvchi subyektlar soni kun sayin ko\u2018paymoqda. Bu iqtisodiyot\u00adning jadal sur\u2019atlarda rivojlanishi, sanoat salohiyatining oshishi, yuqori texnologiyali tarmoqlarning o\u2018zlashti\u00adrilishi, boshqacha aytganda, mamla\u00adkatimiz iqtisodiyotining turli tarmoq\u00adlarida faoliyat yuritayotgan xo\u2018jalik yurituvchi subyektlar raqobatbar\u00addoshligi oshishiga xizmat qilmoqda.<\/div>\r\n
     Xo\u2018jalik yurituvchi subyektlarda zamonaviy boshqaruv texnologiya\u00adlarini joriy etishni rahbarlar tomoni\u00addan stpategik qarorlar qabul qilishi uchun asos bo\u2018ladigan tegishli tahli\u00adliy hicob ma\u2019lumotlapini yig\u2018ish, qay\u00adta ishlash va tezkor tarzda taqdim etish mexanizmini joriy qilmasdan amalga oshirib bo\u2018lmasligi ma\u2019lum.<\/div>\r\n
     Ta\u2019kidlash joizki, dunyo hamja\u00admiyatida globallashuv jarayonining jadallashuvi, dunyo mamlakatlari iq\u00adtisodiyoti rivojlanishining barqaror emasligi va xalqaro miqyosdagi xavf-xatarlarning ortib borishi O\u2018zbekiston iqtisodiyotiga ham sezilarli ta\u2019sir ko\u2018r\u00adsatmoqda.<\/div>\r\n
     Mamlakatning iqtisodiy rivojla\u00adnish darajasi investitsiya faoliyati ta\u00adraqqiyotiga, uning o\u2018zi esa investit\u00adsiya muhitiga bevosita bog\u2018liq. Xorijiy investitsiyalarni respublika iqtisodi\u00adyotiga jalb etish uchun zaruriy shart-sharoitlarning yaratilishi muhimdir. Negaki mamlakatda iqtisodiy, siyosiy, ijtimoiy va huquqiy shart-sharoitlar mavjud bo\u2018lsagina o\u2018sha davlat iqti\u00adsodiyotiga investitsiya qo\u2018yilishi mum\u00adkin. Investitsiya muhitining jozibador\u00adligi xorijiy investitsiyalar oqimi\u00adni ko\u2018\u00adpay\u00adtirishning muhim omili hisoblanadi.<\/div>\r\n
     O\u2018zbekiston Respublikasi Prezidenti\u00adning 2025-yil 21-apreldagi \u201cDavlat ishtirokidagi yirik korxona\u00adlarni xalqaro bozorlarda xususiylash\u00adtirish to\u2018g\u2018risida\u201dgi PQ-145-sonli qa\u00adrorida davlat ishtirokidagi yirik kor\u00adxonalar va tijorat banklarining fao\u00adliyati samaradorligini oshirish va ularni xususiylashtirish orqali xorijiy investitsiyalar jalb etilishi belgilangan.<\/div>\r\n
     Bugungi kunda \u201cNKMK\u201d AJ to\u00admo\u00adnidan xalqaro kapital bozorlariga integratsiyalashish hamda hamkor\u00adlikni rivojlantirish bo\u2018yicha qator ish\u00adlar amalga oshirib kelinmoqda. \u201cNKMK\u201d AJda ESG (Environmental, Social and Governance \u2013 ekologiya, ijtimoiy si\u00adyo\u00adsat va korporativ bosh\u00adqaruv) kabi xalqaro standartlarini joriy etish bo\u2018\u00adyicha xalqaro konsul\u00adtantlar bilan amaliy ishlar olib boril\u00admoqda. Xorijiy investitsiyalarni jalb qilishda bevosita xalqaro standart\u00adlarning joriy etilishi ham alohida aha\u00admiyatga ega.<\/div>\r\n
     Joriy yil yanvar oyida \u201cNKMK\u201d AJga \u201cSustainable Fitch\u201d xalqaro rey\u00adting agentligi tomonidan ilk bor kor\u00adporativ ESG reytingi berildi. Bu kom\u00adbinat faoliyatini barqaror rivojlanish tamoyillari asosida hamda investorlar ishonchini oshirish va uzoq muddatli istiqbolda ishonchli rivojlanishi aso\u00adsiy shartidir.<\/div>\r\n
     ESG tamoyillarini joriy etgan kompaniyalar yuqori shaffoflikni ta\u2019\u00adminlash ustida ish olib boradi. Nati\u00adjada kompaniya keng omma, manfa\u00adatdor tomonlar uchun ochiq, isho\u00adnarli va prognoz qilish mumkin bo\u2018l\u00adgan holatga keladi. Bunday kompa\u00adniyalar bilan hamkorlik qilish inves\u00adtorlar uchun ham, mijozlar uchun ham yoqimli. Shaffof va ochiq faoli\u00adyat ko\u2018rsatuvchi kompaniyalar sar\u00admo\u00adyadorlar e\u2019tiboriga tezroq tushadi.<\/div>\r\n
     2024-yil oktabr oyida \u201cNKMK\u201d AJ tomonidan London fond birjasida ilk xalqaro korporativ obligatsiyalar muvofaqqiyatli joylashtirilgan edi, 2025 yil may oyida navbatdagi kor\u00adporativ obligatsiyalarning ham mu\u00advo\u00adfaqqiyatli joylashtirilishiga erishildi. Bu o\u2018z navbatida, kombinatning jaxon arenasidagi o\u2018rni mustahkam\u00adlanayotganligidan dalolatdir.<\/div>\r\n
     Yuqorida qayd etilgan ijobiy nati\u00adjalar albatta, \u201cNKMK\u201d AJning kelgu\u00adsida jahon moliya bozorida o\u2018z o\u2018rnini yanada mustahkamlash va aksiyalarni birlamchi va ikkilamchi ommaviy joylashtirish (IPO, SPO)da muhim qadamlardan bo\u2018lib, xalqaro kapital bozorida munosib o\u2018rin egallashini ta\u2019minlab beradi.<\/div>\r\n
     Yangi O\u2018zbekistonning ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyoti investitsiyalarga, shu jumladan, xorijiy sarmoyalarga bevosita bog\u2018liq. Shu munosabat bi\u00adlan jadal iqtisodiy islohotlar sharoi\u00adtida mamlakatda qulay va jozibador bo\u2018lgan investitsiyaviy muhitni yara\u00adtish, hududlarning investitsiyalarni jalb etish imkoniyatlarini oshirish, in\u00advestitsiya faoliyatini barqaror rivoj\u00adlantirish uchun zarur ijtimoiy, moliya\u00adviy-iqtisodiy hamda huquqiy shart-sharoitlarni shakllantirish, respubli\u00adkaga jalb qilinayotgan investitsiya\u00adlarning ko\u2018lamini oshirish, mamla\u00adkatda investitsiya muhitini yanada yaxshilash va uning jozibadorligini oshirish borasidagi muammolarni bartaraf etish dolzarb ahamiyat kasb etadi.<\/div>\r\n
     O\u2018zbekistonda qulay investitsiya iqlimi yaratilishi uchun keng harakat qilinmoqda, bu borada xorijiy inves\u00adtorlarga turlicha moliyaviy imtiyozlar va huquqlar berilgan, bozor infratu\u00adzilmasi shakllantirilmoqda.<\/div>\r\n
     So\u2018nggi besh yildagi asosiy kapi\u00adtalga investitsiyalar hajmi deyarli 2,9 barobarga ko\u2018paydi. Ayniqsa, 2024 yilda eng yuqori o\u2018sish sur\u201bati \u2013 143,9 % kuzatilgan bo\u2018lsa, 2025 yilda o\u2018sish sur\u2019ati 107,9 % ni tashkil qildi. Investitsiya iqlimini yanada yaxshi\u00adlashda quyidgilarga alohida ahamiyat berilishi maqsadga muvofiqdir.<\/div>\r\n
     \u2013 mulk dahlsizligini ta\u2019minlash;<\/div>\r\n
     \u2013 inves\u00adtorlar haq-huquqini hi\u00admoya\u00adlashni yanada oshirish;<\/div>\r\n
     \u2013 bank foizi stavka\u00adlarini barqaror\u00adlashtirish;<\/div>\r\n
     \u2013 ma\u2019muriy buyruqbozlik ho\u00adlatlariga chek qo\u2018\u00adyish;<\/div>\r\n
     \u2013 O\u2018zbekistondagi aksiyadorlik jamiyatlarining aksiyasi nufuzini va uning likvidliligini oshirish, xorijiy in\u00advestorlarni ularga jalb etish;<\/div>\r\n
     \u2013 qim\u00admatli qog\u2018ozlar bozorini rivojlantirish.<\/div>\r\n
     Iqtisodiyotning erkinlashuvi sha\u00adroitida investitsiya faoliyatini moliya\u00adlashtirishning ilmiy asoslangan iqti\u00adsodiy mexanizmini ishlab chiqish va uni amaliyotga joriy etish zarurati ku\u00adchaymoqda. Mazkur mexanizm investitsiya faoliyatida ish yurituvchi korxonalarda kengaytirilgan takror ishlab chiqarish ehtiyojlarini ularning ishlab chiqarish dasturidagi belgilan\u00adgan muddat va miqdordagi pul mab\u00adlag\u2018lari bilan ta\u2019minlashning muhim vositasi sifatida xizmat qilishi lozim. Bunda mulk shaklidan qat\u2019iy nazar barcha korxonalar, shu jumladan, qo\u2018shma korxonalar moliyalashtirish\u00adning bozor tamoyillariga asoslangan manbalaridan foydalanishda teng imkoniyatlarga ega bo\u2018lishlari zarur.<\/div>\r\n
     Shuni alohida ta\u2019kidlash lozimki, rivojlangan mamlakatlarning tajriba\u00adsi, bosib o\u2018tgan yo\u2018li, iqtisodiy rivoj\u00adlanishni ta\u2019minlash yo\u2018lida mamlakat\u00adning investitsion muhitni sog\u2018lom\u00adlashtirish borasida qabul qilgan qo\u00adnunlari, ishlab chiqqan qarorlarini o\u2018rganish, investitsiyalarni kengroq jalb yetish bo\u2018yicha ishlab chiqqan usul va uslublarining kerakli jihatlarini O\u2018zbekiston sharoitiga tatbiq etish muhim masalalardan hisoblanadi. Zero, to\u2018plangan tajribalarni mamla\u00adkatning o\u2018ziga xos xususiyatlarini inobatga olgan holda tatbiq etilishi tavakkalchilikni pasaytirishga, mav\u00adhumlikni oldi olinishiga, yuqori sa\u00admaradorlikni ta\u2019minlashga olib keladi.<\/div>\r\n
 <\/div>\r\n
 <\/div>\r\n
Ibodullo ORTIQOV,<\/strong> \u201cNKMK\u201d AJ Transformatsiya boshqarmasi bosh mutaxassisi<\/em><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in O\u00b4zbek<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p>Jahon iqtisodiyotining hozirgi globallashuvi hamda xalqaro geosiyosiy maydondagi vaziyat\u00adlarning taranglashuvi sharoitida yuqori marralarga erishish va barqa\u00adror moliyaviy resurslarga ega bo\u2018lish juda muhim omil sanaladi.","protected":false},"author":1,"featured_media":24150,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1,23],"tags":[],"class_list":["post-24149","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomika","category-nauchnye-statyi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/evu.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24149","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/evu.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/evu.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/evu.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/evu.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24149"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/evu.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24149\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24151,"href":"https:\/\/evu.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24149\/revisions\/24151"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/evu.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24150"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/evu.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24149"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/evu.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24149"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/evu.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24149"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}