Tuproq salomatligini saqlaş, resurslarni tejaydigan texnologiyalarni joriy etiş va fermerlar daromadini oşiriş seminar muhokamalarining asosiy mavzulari böldi.
Samarqand, Özbekiston — Samarqandda ötkazilgan mintaqaviy seminarda mutaxassislar iqlim özgarişi şaroitida barqaror buğdoy yetiştiriş va fermerlar farovonligini oşiriş b
öyiça tajriba almaşdi. Muhokamalar tuproq unumdorligini saqlaşdan tortib, buğdoyni bozorga yetkazişgaça bölgan jarayonlarni qamrab oldi.
“Tuproq salomatligidan bozorlargaça: iqlim özgarişiga çidamlilik va fermerlar farovonligi uçun barqaror buğdoy yetiştiriş tizimlari” mavzusidagi seminar “Oziq-ovqat tizimlari, yerdan foydalan.ish va tiklaş” (FOLUR) dasturi doirasida Birlaşgan Millatlar Taşkilotining Oziq-ovqat va qişloq xöjaligi taşkiloti (FAO) hamkorligida taşkil etildi.
Seminar oçilişida Özbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati a’zosi Rustam Xolmurodov, Ekologiya va iqlim özgarişi milliy qömitasi raisi örinbosari Jusipbek Kazbekov, qişloq xöjaligi vaziri maslah maslahatchisi Nuriddin Qöşnazarov hamda FAOning Özbekistondagi vakili örinbosari Şerzod Umarov sözga çiqdi. Ular tuproq unumdorligini saqlaş va qişloq xöjaligini iqlim özgarişiga moslaştiriş böyiça ustuvor vazifalar hamda yangi texnologiyalarga töxtaldi.
Tadbirda Jahon banki, Qurğoqçil hududlarda qişloq xöjaligi tadqiqotlari xalqaro markazi (ICARDA) va Makkajöxori hamda buğdoy seleksiyasi xalqaro markazi (CIMMYT) vakillari, şuningdek, Özbekiston, Xitoy, Nepal, Marokaş, Italiya, Şveytsariya, Hindiston, Falastin, Polşa, Qozoğiston, Buyuk Britaniya va Ukrainadan olimlar hamda mutaxassislar iştirok etdi.
“Barqaror buğdoy yetiştiriş oziq-ovqat xavfsizligi va fermerlar daromadi bilan bevosita boğliq. Şu bois ilmiy tavsiyalarni fermerlar qöllay oladigan amaliy yeçimlarga aylantirişga e’tibor qaratişimiz zarur”, — dedi Özbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati a’zosi Rustam Xolmurodov.
Özbekiston, Xitoy, Nepal, Italiya, Şveytsariya, Falastin va Polşadan taklif etilgan olimlar jahonda buğdoy yetiştiriş, tuproqqa minimal işlov beriş, ekinlarni diversifikatsiya qiliş, ösimlik kasalliklarini boşqariş va seleksiya böyiça ma’ruzalar qildi. Şuningdek, ular regenerativ qişloq xöjaligi, suv tejovçi texnologiyalar va raqamli yeçimlar, buğdoy qiymat zanjirida qöşimça qiymat yaratiş hamda işlab çiqarişning atrof-muhitga salbiy ta’sirini kamaytiriş masalalariga töxtaldi. İştirokçilar uşbu yondaşuvlarni fermer xöjaliklarida qöllash orqali işlab çiqariş xarajatlarini kamaytiriş va buğdoy yetiştiriş tizimlarining iqlim özgarişiga çidamliligini oşiriş imkoniyatlarini körib çiqdi.
“Buğdoy yetiştirişda ekologiya va biologik xilma-xillikka salbiy ta’sir körsatmasdan don hosildorligini oşiriş hamda tuproq unumdorligini saqlaş uzoq muddatli ustuvor vazifa bölişi kerak”, — dedi Özbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim özgarişi milliy qömitasi raisi örinbosari Jusipbek Kazbekov.
Seminarda kasallik va zararkunandalarga çidamli buğdoy navlarini yaratiş, seleksiya yutuqlarini amaliyotga tatbiq etiş va ösimliklarni biologik himoya qiliş masalalari ham muhokama qilindi. İştirokçilar buğdoy qiymat zanjirini yetiştirişdan bozorga yetkazişgaça takomillaştiriş va fermerlarning ilğor texnologiyalardan foydalaniş imkoniyatlarini kengaytiriş yöllarini körib çiqdi.
“Fermer uçun yangi texnologiyaning afzalligi daladagi natijada körinişi kerak: suv va xarajat tejalişi, hosil sifati va daromad yaxşilanişi lozim. Körgazmali maydonlar uşbu yeçimlarni amalda baholaş va fermerlarga yetkazişda muhim örin tutadi”, — dedi Özbekiston Respublikasi qişloq xöjaligi vaziri maslah a maslahatchisi Nuriddin Qöşnazarov.
Özbekiston, Xitoy, Qozoğiston, Hindiston va Ukraina vakillari öz mamlakatlarida FOLUR dasturi doirasida amalga oşirilayotgan loyihalar va şu kungacha erişilgan natijalar haqida ma’lumot berdi.
FAO Özbekistonda amalga oşirayotgan FOLUR–Özbekiston loyihasi doirasida şörlaniş va qurğoqçilikka moyil hududlarda barqaror qişloq xöjaligi amaliyotlarini joriy etiş işlari olib borilmoqda. Loyiha tuproq salomatligini yaxşilaş, yer va suv resurslaridan samarali foydalaniş hamda fermerlar daromadini oşirişga qaratilgan.
Seminar doirasida iştirokçilar Qaşqadaryo viloyatidagi namoyiş maydonlariga taşrif buyurdi. Qamaşi tumanida ular yomğir suvini yiğiş texnologiyalari va lalmi şaroitda buğdoy yetiştiriş tajribasi bilan tanişdi. Şahrisabz tumanida esa suğoriladigan maydonlarda kuzgi buğdoyni tuproqqa işlov bermasdan ekiş va yetiştiriş amaliyoti namoyiş etildi. İştirokçilar buğdoy uruğini tozalaş uskunalarini ham iş jarayonida kördi.
Dala taşrifi davomida paxtaçilikda raqamli suğoriş texnologiyalarini qöllash tajribasi taqdim etildi. İştirokçilar bu texnologiyalar yordamida suv sarfini kamaytiriş va hosildorlikni oşiriş imkoniyatlarini muhokama qildi.
Seminarda lalmi va suğoriladigan maydonlarda dukkakli ekinlar uluşini oşiriş, tuproq degradatsiyasini kuzatib boriş, yer resurslarini barqaror boşqariş va xususiy sektor bilan hamkorlikni rivojlantiriş masalalari ham körib çiqildi. Seminar va dala taşrifi iştirokçilarga ilmiy tadqiqot natijalarini dala tajribasi bilan soliştiriş va barqaror buğdoy yetiştiriş usullarini turli şaroitlarda qöllash imkoniyatlarini baholaşga yordam berdi.
18/09/2026 
