Автопарк янгиланиши – ишончли ҳаракат
2022–2025 йиллар давомида жамият автопарки тубдан янгиланди. Бу давр мобайнида жами 29 та замонавий транспорт воситалари харид қилинди ва мавжуд автопарк 7,5 фоизга янгиланди. Харид қилинган транспорт воситаларининг 79 фоизини ишлаб чиқаришда энг зарур бўлган юк ташиш машиналари, манипуляторлар, сув ташиш машиналари, экскаватор, бульдозер, фронтал юклагич ва пикаплар ташкил этади. Бу эса геологик қидирув ишларини самарали олиб бориш, узоқ ҳудудларга етказиб бериш ва қийин шароитларда ҳам хавфсиз ҳаракатланиш имкониятини янада оширди.
Айниқса, 2025 йилда геофизика ишлари учун олинган 5 та каротаж автомобил станциясининг ишга туширилиши катта воқеа бўлди. Улар эскирган каротаж станцияларининг ўрнини босиб, геология-геофизика ишларини замонавий услубда, тезкор ва самарали олиб бориш имконини бермоқда. Бу янгиланишлар – замон билан ҳамқадам бўлиш, ишчи-ходимларнинг меҳнатини енгиллаштириш ва иш жараёнини самарали ташкил қилиш йўлидаги муҳим қадамдир.
Жамиятнинг узоқ муддатли ривожланиш стратегиясида 2035 йилгача автопаркнинг 75 фоиз енгил автомобилларини электр ва гибрид транспорт воситаларига алмаштириш белгиланган. Бу нафақат иқтисодий самарадорлик, балки экологик тозалик ва барқарор тараққиёт йўлидаги муҳим қадам ҳисобланади.
2022–2025 йиллар давомида жамият автопарки тубдан янгиланди. Бу давр мобайнида жами 29 та замонавий транспорт воситалари харид қилинди ва мавжуд автопарк 7,5 фоизга янгиланди. Харид қилинган транспорт воситаларининг 79 фоизини ишлаб чиқаришда энг зарур бўлган юк ташиш машиналари, манипуляторлар, сув ташиш машиналари, экскаватор, бульдозер, фронтал юклагич ва пикаплар ташкил этади. Бу эса геологик қидирув ишларини самарали олиб бориш, узоқ ҳудудларга етказиб бериш ва қийин шароитларда ҳам хавфсиз ҳаракатланиш имкониятини янада оширди.
Айниқса, 2025 йилда геофизика ишлари учун олинган 5 та каротаж автомобил станциясининг ишга туширилиши катта воқеа бўлди. Улар эскирган каротаж станцияларининг ўрнини босиб, геология-геофизика ишларини замонавий услубда, тезкор ва самарали олиб бориш имконини бермоқда. Бу янгиланишлар – замон билан ҳамқадам бўлиш, ишчи-ходимларнинг меҳнатини енгиллаштириш ва иш жараёнини самарали ташкил қилиш йўлидаги муҳим қадамдир.
Жамиятнинг узоқ муддатли ривожланиш стратегиясида 2035 йилгача автопаркнинг 75 фоиз енгил автомобилларини электр ва гибрид транспорт воситаларига алмаштириш белгиланган. Бу нафақат иқтисодий самарадорлик, балки экологик тозалик ва барқарор тараққиёт йўлидаги муҳим қадам ҳисобланади.
ЕВРО стандартлар
Режага кўра ишлаб чиқаришда қўлланиладиган махсус транспорт воситалари ҳам босқичма-босқич замонавий экологик талабларга жавоб берувчи ЕВРО-4 ва ЕВРО-5 стандартларига мувофиқ техникаларга алмаштирилади. Бунинг ортида биргина техник ривожланиш эмас, балки таъмирлаш ишларидаги ортиқча харажатларни қисқартириш, ёқилғи сарфини тежаш, атроф-муҳитга чиқадиган зарарли чиқиндиларни камайтириш мақсадлари қўйилган. Сўнгги 2-3 йил мобайнида амалга оширилган янгиланишлар аллақачон самарасини кўрсатди. Хусусан, гибрид енгил автомобиллар ва ишлаб чиқаришда қўлланилаётган ЕВРО-4 техникаси иқтисодий тежамкорлик билан бирга иш самарадорлигини ҳам оширди.
Самарадорликнинг асосий мезони
Транспорт паркини янгилаш ва рақамли бошқариш тизимини жорий қилиш геология-қидирув ишларига янги руҳ бағишлади.
Хусусан, етиб бориш қийин бўлган ҳудудларга геологларни махсус йўл танламас автомобилларда тезкор ва хавфсиз етказиш мумкин бўлди. Бурғилаш ускуналари, моддий бойликлар ва зарур жиҳозлар қидирув ишлари мўлжалланган ҳудудларга ўз вақтида етказиб берила бошлади. GPS-мониторинг орқали автомашиналардан ноқонуний ёқилғи олиш, хизмат билан боғлиқ бўлмаган йўналишларда ҳаракатланиш каби ҳолатлар барҳам топди.
Бундан ташқари рақамли тизим ҳар бир транспорт воситасининг техник ҳолати ва сарф-харажатини онлайн кузатиш имконини яратди. Натижада ходимларнинг масъулияти ошди, техник носозликларни ўз вақтида бартараф этиш йўлга қўйилди.
Бугунги кунда жамият автопаркини назорат қилишда асосан GPS-мониторинг тизимидан фойдаланилмоқда. Унинг имкониятлари йил сайин кенгайиб, янада такомиллашиб бормоқда. Янги авлод трекерлари ва ёқилғи ҳажмини аниқ ўлчовчи ускуналар ишлаб чиқилмоқда. Бу эса келгусида транспорт тизимини янада самарали ва шаффоф бошқариш имконини беради. Жамиятнинг рақамли экотизими барча соҳаларни қамраб олгани каби транспорт тизими ҳам ундан истисно эмас. Бу ҳам замонавий менежментнинг муҳим қисми ҳисобланади.
Хавфсизлик ва экология – келажакка масъулият
Автотранспорт тизимида хавфсизлик биринчи ўринда туради. Шу мақсадда кунлик ва мавсумий техник кўриклар йўлга қўйилган, ҳар йили йўл ҳаракати хавфсизлиги хизмати ходимлари иштирокида барча автомобиллар давлат техник кўригидан ўтказилади, ҳайдовчилар ҳар куни йўлга чиқишдан олдин тиббий кўрикдан ўтказилади, йилда икки марта йўл ҳаракати хавфсизлиги бўйича ўқув машғулотлари ташкил этилади.
Шу ўринда айтиш керакки, ҳеч қандай технология инсон омилисиз ишламайди. Шу боис жамиятда ҳайдовчиларнинг меҳнат шароитига катта эътибор қаратилмоқда.
Рақамли тизимнинг энг муҳим жиҳати – ҳайдовчиларнинг ортиқча ишлашига йўл қўймаслик. Бу уларнинг саломатлиги ва меҳнат унумдорлиги учун муҳим аҳамиятга эга. Шу билан бирга махсус транспорт воситаларини бошқарувчи ҳайдовчилар учун ўқув курслари ташкил этилиб, уларнинг малакаси мунтазам оширилмоқда. Янги технологияларни жорий этишда инсон омили айрим қийинчиликлар туғдирса-да, ўқув машғулотлари ва амалий тажрибалар орқали ходимлар янгиликларга тезда мослашишни ўрганмоқда.
Хусусан, етиб бориш қийин бўлган ҳудудларга геологларни махсус йўл танламас автомобилларда тезкор ва хавфсиз етказиш мумкин бўлди. Бурғилаш ускуналари, моддий бойликлар ва зарур жиҳозлар қидирув ишлари мўлжалланган ҳудудларга ўз вақтида етказиб берила бошлади. GPS-мониторинг орқали автомашиналардан ноқонуний ёқилғи олиш, хизмат билан боғлиқ бўлмаган йўналишларда ҳаракатланиш каби ҳолатлар барҳам топди.
Бундан ташқари рақамли тизим ҳар бир транспорт воситасининг техник ҳолати ва сарф-харажатини онлайн кузатиш имконини яратди. Натижада ходимларнинг масъулияти ошди, техник носозликларни ўз вақтида бартараф этиш йўлга қўйилди.
Бугунги кунда жамият автопаркини назорат қилишда асосан GPS-мониторинг тизимидан фойдаланилмоқда. Унинг имкониятлари йил сайин кенгайиб, янада такомиллашиб бормоқда. Янги авлод трекерлари ва ёқилғи ҳажмини аниқ ўлчовчи ускуналар ишлаб чиқилмоқда. Бу эса келгусида транспорт тизимини янада самарали ва шаффоф бошқариш имконини беради. Жамиятнинг рақамли экотизими барча соҳаларни қамраб олгани каби транспорт тизими ҳам ундан истисно эмас. Бу ҳам замонавий менежментнинг муҳим қисми ҳисобланади.
Хавфсизлик ва экология – келажакка масъулият
Автотранспорт тизимида хавфсизлик биринчи ўринда туради. Шу мақсадда кунлик ва мавсумий техник кўриклар йўлга қўйилган, ҳар йили йўл ҳаракати хавфсизлиги хизмати ходимлари иштирокида барча автомобиллар давлат техник кўригидан ўтказилади, ҳайдовчилар ҳар куни йўлга чиқишдан олдин тиббий кўрикдан ўтказилади, йилда икки марта йўл ҳаракати хавфсизлиги бўйича ўқув машғулотлари ташкил этилади.
Шу ўринда айтиш керакки, ҳеч қандай технология инсон омилисиз ишламайди. Шу боис жамиятда ҳайдовчиларнинг меҳнат шароитига катта эътибор қаратилмоқда.
Рақамли тизимнинг энг муҳим жиҳати – ҳайдовчиларнинг ортиқча ишлашига йўл қўймаслик. Бу уларнинг саломатлиги ва меҳнат унумдорлиги учун муҳим аҳамиятга эга. Шу билан бирга махсус транспорт воситаларини бошқарувчи ҳайдовчилар учун ўқув курслари ташкил этилиб, уларнинг малакаси мунтазам оширилмоқда. Янги технологияларни жорий этишда инсон омили айрим қийинчиликлар туғдирса-да, ўқув машғулотлари ва амалий тажрибалар орқали ходимлар янгиликларга тезда мослашишни ўрганмоқда.
Ёркин ЗОКИРОВ, Капитал таъмирлаш, ижтимоий масалалар бўйича департамент директори