{"id":24750,"date":"2026-10-30T16:07:30","date_gmt":"2026-10-30T11:07:30","guid":{"rendered":"https:\/\/evu.uz\/?p=24750"},"modified":"2026-10-30T16:48:28","modified_gmt":"2026-10-30T11:48:28","slug":"%d0%b2-%d1%88%d0%b5%d1%81%d1%82%d0%b8-%d0%be%d0%b1%d0%bb%d0%b0%d1%81%d1%82%d1%8f%d1%85-%d1%83%d0%b7%d0%b1%d0%b5%d0%ba%d0%b8%d1%81%d1%82%d0%b0%d0%bd%d0%b0-%d0%bf%d1%80%d0%be%d1%88%d0%bb%d0%b8-%d0%bf","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/evu.uz\/uz\/novosti\/%d0%b2-%d1%88%d0%b5%d1%81%d1%82%d0%b8-%d0%be%d0%b1%d0%bb%d0%b0%d1%81%d1%82%d1%8f%d1%85-%d1%83%d0%b7%d0%b1%d0%b5%d0%ba%d0%b8%d1%81%d1%82%d0%b0%d0%bd%d0%b0-%d0%bf%d1%80%d0%be%d1%88%d0%bb%d0%b8-%d0%bf.html","title":{"rendered":"\u00d6zbekistonning olti viloyatida gilos bo\u011flarini zamonaviy bo\u015fqari\u015f b\u00f6yi\u00e7a amaliy treninglar \u00f6tkazildi"},"content":{"rendered":"<strong>\u00d6zbekiston<\/strong> \u2014 \u00d6zbekiston hukumati va Birla\u015fgan Millatlar Ta\u015fkilotining Oziq-ovqat va qi\u015floq x\u00f6jaligi ta\u015fkiloti (FAO) \u00f6rtasidagi gilos qiymat zanjirini rivojlantiri\u015f b\u00f6yi\u00e7a hamkorlik doirasida Samarqand, Jizzax, To\u015fkent, Andijon, Far\u011fona va Namangan viloyatlarida amaliy dala treninglari \u00f6tkazildi. Ma\u015f\u011fulotlarda qariyb 250 nafar gilos yeti\u015ftiruv\u00e7i, agronom va bo\u011f x\u00f6jaligi mutaxassisi qatna\u015fdi.\r\n\r\nTreninglar \u201cBir mamlakat \u2014 bitta ustuvor mahsulot\u201d (OCOP) ta\u015fabbusini ilgari suri\u015fga qaratilgan global loyiha doirasida, FAO\u2013Xitoy Janub\u2013Janub hamkorlik dasturi orqali ta\u015fkil etildi. Loyiha Xitoy Xalq Respublikasi hukumati tomonidan Qi\u015floq x\u00f6jaligi va qi\u015floq i\u015flari vazirligi orqali moliyala\u015ftiriladi. Loyiha k\u00f6magida va \u00d6zbekiston Respublikasi Qi\u015floq x\u00f6jaligi vazirligi bilan hamkorlikda gilos qiymat zanjirining bar\u00e7a bosqi\u00e7larini \u2014 yeti\u015ftiri\u015f va hosildan keyingi i\u015flov beri\u015fdan tortib, qayta i\u015fla\u015f, marketing hamda xalqaro bozorlarga \u00e7iqi\u015fga\u00e7a b\u00f6lgan jarayonlarni mustahkamla\u015f k\u00f6zda tutilgan.\r\n\r\nMa\u015f\u011fulotlarning asosiy y\u00f6nali\u015fi daraxtlarga \u015fakl beri\u015f, ularni hosilga kiri\u015fga tayyorla\u015f hamda buta\u015f va hosil teri\u015f i\u015flarini narvon yoki maxsus platformalarsiz, yerdan turib bajari\u015f imkonini beradigan usullarni \u00f6rgati\u015f b\u00f6ldi. Jumladan, <strong>Kym Green Bush (KGB)<\/strong> tizimining mahalliy \u015faroitga mosla\u015ftirilgan yonda\u015fuvi k\u00f6rib \u00e7iqildi. Loyiha mutaxassisi \u015euhrat Abrorov \u00d6zbekistondagi qariyb 20 yillik tajribasiga tayanib, daraxt tuzili\u015fini bosqi\u00e7ma-bosqi\u00e7 \u015fakllantiri\u015f va parvari\u015fla\u015f tamoyillarini tu\u015funtirdi.\r\n\r\n\u0130\u015ftirok\u00e7ilar k\u00f6\u00e7at ekilganidan boshlab hosilga kirguni\u00e7a va undan keyingi yillarda daraxtga \u015fakl beri\u015f bosqi\u00e7larini \u00f6rgandi. Asosiy tik \u00f6suv\u00e7i \u015foxlarni bosqi\u00e7ma-bosqi\u00e7 qisqartiri\u015f orqali ularning sonini k\u00f6paytiri\u015f, \u00f6sishni muvozanatla\u015f va \u015fox-\u015fabba orasiga yoru\u011flik tu\u015fi\u015fini ta\u2019minla\u015f usullari amalda k\u00f6rsatildi.\r\n\r\nNav va payvandtagning mosligi alohida e\u2019tibor markazida b\u00f6ldi. \u0130\u015ftirok\u00e7ilar Lapins, Sweetheart, Skeena, Santina, Regina va Kordia navlarining \u00f6si\u015f hamda hosil beri\u015f xususiyatlarini taqqosladi. Mazzard, Colt, Mahaleb va CAB 6P kabi ku\u00e7li, \u015funingdek, MaxMa 14, Krymsk 5 va MaxMa 60 kabi yarim ku\u00e7li \u00f6suv\u00e7i payvandtaglarning KGB tizimiga mosligi k\u00f6rib \u00e7iqildi. Ma\u015f\u011fulotlarda tizimni nav va payvandtag xususiyatlarini hisobga olmasdan q\u00f6lla\u015f issiqlik stressi, \u00f6si\u015fning susayi\u015fi yoki hosildorlikning pasayi\u015fi xavfini keltirib \u00e7iqari\u015fi mumkinligi ta\u2019kidlandi.\r\n\r\n\u201cBo\u011fni past b\u00f6yli \u015faklda bo\u015fqari\u015f faqat daraxt balandligini qisqartiri\u015f degani emas. Asosiy \u015foxlar soni, navning hosil beri\u015f xususiyati va payvandtagning \u00f6si\u015f ku\u00e7i \u00f6zaro mos b\u00f6li\u015fi kerak. \u015eu sababli ma\u015f\u011fulotlarda kesi\u015f b\u00f6yi\u00e7a har bir qarorni daraxtning holati bilan bo\u011flab tu\u015funtirdik\u201d, \u2014 dedi loyiha mutaxassisi <strong>\u015euhrat Abrorov<\/strong><strong>.<\/strong>\r\n\r\nDastur \u00d6zbekistonning issiq yozi va qi\u015fki sovuqlarini hisobga olgan parvari\u015f masalalarini ham qamrab oldi. Yo\u015f bo\u011fning dastlabki u\u00e7 yilida, ayniqsa buta\u015fdan keyingi qayta \u00f6si\u015f davrida, su\u011fori\u015f va oziqlantiri\u015fni iz\u00e7il bo\u015fqari\u015f zarurligi tu\u015funtirildi. Harorat <strong>40 \u00b0C dan o\u015fadigan<\/strong> \u015faroitda daraxt tanasini quyo\u015f kuyi\u015fidan himoya qili\u015f \u00e7oralari k\u00f6rib \u00e7iqildi.\r\n\r\nButa\u015f muddatlariga ba\u011fi\u015flangan ma\u015f\u011fulotlarda yozgi \u015fakllantiri\u015f i\u015flarini iyun oyining \u00f6rtalariga\u00e7a yakunla\u015fning ahamiyati muhokama qilindi. Ke\u00e7 paydo b\u00f6lgan novdalar qi\u015fga\u00e7a yetarli\u00e7a yo\u011fo\u00e7lanmasligi va sovuqdan zararlani\u015fi mumkinligi tu\u015funtirildi. \u015euningdek, dekabr\u2013yanvar oylarida hamda nam ob-havo \u015faroitida kesi\u015f bilan bo\u011fliq bakterial rak va yelim oqi\u015fi xavflari k\u00f6rib \u00e7iqildi.\r\n\r\nDala namoyi\u015flarida i\u015ftirok\u00e7ilar asosiy \u015foxlar sonining yetarli emasligi natijasidagi ortiq\u00e7a vegetativ \u00f6si\u015f, \u00f6si\u015fi sust daraxtlarni yozda kesi\u015f va \u015fox-\u015fabba i\u00e7ining haddan ta\u015fqari soyalan i \u015fi kabi xatolarni tahlil qildi. Ma\u015f\u011fulotlar yakunida ularga \u00f6z bo\u011flarini bahola\u015f u\u00e7un tek\u015firuv r\u00f6yxatlari hamda mahalliy \u015faroitga mos buta\u015f rejalarini i\u015flab \u00e7iqi\u015f b\u00f6yi\u00e7a amaliy top\u015firiqlar berildi.\r\n\r\n\u201cOlti viloyatdagi ma\u015f\u011fulotlarda e\u2019tiborimiz aniq bo\u015fqaruv qarorlariga \u2014 nav va payvandtag mosligidan tortib, kesi\u015f muddati va \u015foxlar soniga\u00e7a b\u00f6lgan masalalarga qaratildi. Maqsad yeti\u015ftiruv\u00e7ilar va mahalliy mutaxassislarning \u00f6z bo\u011flarini bahola\u015f hamda parvari\u015f i\u015flarini asoslangan holda rejala\u015ftiri\u015f imkoniyatini ku\u00e7aytiri\u015f va bu orqali raqobatbardo\u015f mahsulot yeti\u015ftiri\u015fga eri\u015fi\u015fdir\u201d, \u2014 deya ta\u2019kidladi loyiha milliy muvofiqla\u015ftiruv\u00e7isi <strong>Muhammadjon Qosimov<\/strong><strong>.<\/strong>\r\n\r\n\u00d6zbekiston mazkur global loyiha doirasida Yevropa va Markaziy Osiyo mintaqasini ifodalov\u00e7i OCOP namoyi\u015f mamlakatlaridan biri b\u00f6lib, gilosni ustuvor mahsulot sifatida tanlagan. Viloyatlardagi dala treninglari 2026-yil may oyida Namanganda \u00f6tkazilgan OCOP mintaqaviy seminari hamda undan keyin vodiy viloyatlarida \u00f6tkazilgan texnik seminarlardagi bilim alma\u015finuvi va hamkorlikni davom ettiradi.\r\n\r\nAmaliy treninglar yakunida i\u015ftirok\u00e7ilar daraxtlarni \u015fakllantiri\u015f, mavsumiy buta\u015f va bo\u011flarda u\u00e7raydigan xatolarni aniqla\u015f b\u00f6yi\u00e7a bilim va k\u00f6nikmalarini mustahkamladi. Meva sifati, hosildorlik va hosil teri\u015f xarajatlaridagi \u00f6zgari\u015flarni bahola\u015f esa \u00f6rgatilgan usullarni keyingi mavsumlarda q\u00f6lla\u015f hamda natijalarni kuzati\u015fni talab etadi.\r\n\r\n&nbsp;\r\n\r\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-24754\" src=\"https:\/\/evu.uz\/wp-content\/uploads\/IMG_1230.jpg\" alt=\"\" width=\"830\" height=\"431\" srcset=\"https:\/\/evu.uz\/wp-content\/uploads\/IMG_1230.jpg 830w, https:\/\/evu.uz\/wp-content\/uploads\/IMG_1230-300x156.jpg 300w, https:\/\/evu.uz\/wp-content\/uploads\/IMG_1230-768x399.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 830px) 100vw, 830px\" \/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"FAO va \u00d6zbekiston hamkorligidagi dala ma\u015f\u011fulotlarida qariyb 250 nafar gilos yeti\u015ftiruv\u00e7i va mutaxassis daraxtlarga \u015fakl beri\u015f, nav va payvandtag tanla\u015f hamda mahalliy iqlimga mos buta\u015f usullari b\u00f6yi\u00e7a bilim va k\u00f6nikmalarini mustahkamladi.","protected":false},"author":1,"featured_media":24752,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[43],"tags":[],"class_list":["post-24750","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-novosti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/evu.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24750","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/evu.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/evu.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/evu.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/evu.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24750"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/evu.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24750\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24757,"href":"https:\/\/evu.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24750\/revisions\/24757"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/evu.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24752"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/evu.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24750"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/evu.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24750"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/evu.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24750"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}