Ilm va innovatsiya

Yangi O‘zbekistonda yangi metrologiya: taraqqiyot, ilm-fan va strategik istiqbollar

1/2026

 
     Bugungi kunda mamlakati­mizda kechayotgan shiddatli islohotlar davrida metrologiya sohasi iqtisodiyotning “ko‘rin­mas, lekin eng mustahkam” poyde­voriga aylandi. Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasida mahsulot­larimizning xalqaro bozorlarda mu­nosib o‘rin egallashi asosiy maqsad etib belgi­lan­gan. Bu borada O‘zbekis­ton Res­publikasi Prezidentining 2024 yil 16 fevraldagi PF–25-son “Texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi islohotlarni ilg‘or xalqaro amaliyot asosida jadal­lashtirish chora-tadbir­lari to‘g‘risida” gi Farmoni soha rivo­jini mutlaqo yan­gi bosqichga olib chiqdi. Farmon nafa­qat sohani ra­qam­lashtirish, balki milliy o‘lchov tizimini jahon andozalari bilan to‘liq uyg‘unlashtirishga qaratil­gan tarixiy hujjat bo‘ldi.
     Mustaqillik yillarida mamlakati­mizda milliy etalonlar bazasi shakl­lan­tirildi va xalqaro miqyosda tan oli­nishi ta’minlandi. Bugungi kunda O‘zbekiston milliy metrologiya insti­tu­ti (O‘zMMI) nafaqat Markaziy Osiyo­da, balki MDH miqyosida ham yetakchi markazlardan biri hisob­lanadi.
     Metr konvensiyasiga a’zolik va CIPM MRA bitimi doirasida milliy ka­librlash sertifikatlarining dunyo­ning 100 dan ortiq davlatlarida tan olinishi iqtisodiyotimiz uchun “yashil yo‘lak” bo‘ldi.
     O‘zbekiston milliy laboratoriyalari natijalari Germaniya, Koreya va Yapo­niya kabi 37 ta davlat tomonidan tan olina boshlandi.
     So‘nggi yillarda massa, harorat, bosim, zichlik va vaqt yo‘nalishlarida eng zamonaviy etalonlar bazasi shakllantrildi. “E-Metrologiya” axbo­rot tizimi orqali inson omili kamay­tirilib, sohada shaffoflik va tezkorlik ta’minlandi.
     Biz kelajakni kvant va raqamli metrologiyasiz tasavvur qila olmay­miz. Ilgari o‘lchov birliklari moddiy jismlarga bog‘langan bo‘lsa, endilik­da Yangi O‘zbekiston metrologlari o‘lchovlarni o‘zgarmas tabiiy kons­tantalarga bog‘lash va raqamli inter­feyslarga o‘tkazish ustida ishlamoq­dalar.
     Biz doktorantlar, magistrlar va mustaqil tadqiqotchilarni metrolo­giya­ning eng dolzarb muammolari ustida ishlashga chorlaymiz. Institu­timiz tomonidan esa ilmiy yordamlar berib boriladi, jumladan:
     Kvant va raqamli etalonlarni yara­tish bo‘yicha ilmiy tadqiqotlarning konseptual asoslarini ishlab chiqish;
     Xalqaro bazalardagi (Scopus, Web of Science) ilmiy maqolalarni tayyorlash va xalqaro metrologik qo‘­mi­talar (BIPM, CODATA) ma’lu­mot­laridan foydalanishda maslahatlar berish;
     Davlat grantlari va innovatsion loyihalarda birgalikda ishtirok etish, tadqiqot natijalarini amaliyotga (ish­lab chiqarishga) joriy etishda o‘z ku­chimizni, bilimimizni ayamaymiz.
     Biz, metrologiya sohasi olimlari va soha fidoyilari, o‘z oldimizga stra­tegik vazifa qo‘ygan­miz: ilm-fan­ning fundamental yutuq­larini zamo­na­viy amaliyot bi­lan uyg‘unlashtirgan hol­da, yoshlarimiz uchun “Yangi av­lod” darslik va o‘quv qo‘llanmalarini yara­tish.Bu shunchaki o‘quv adabiyoti emas, balki:
     Bilimlar transferi: Kvant metrolo­giyasi, raqamli transformatsiya va xalqaro standartlarning eng so‘nggi tendensiyalarini o‘z ichiga olgan me­todologik manbalardir.
     Ilmiy maktablar davomiyligi: Ko‘p yillik ilmiy izlanishlarimiz va xalqaro tajribamizni sodda, ammo ilmiy mu­kammal tilda kelajak vorislariga yet­kazish vositasidir.
     Amaliy yo‘nalish: Nazariy bilimlar­ni bevosita laboratoriya tajribalari va yuqori aniqlikdagi o‘lchov jarayonlari bilan bog‘lovchi innovatsion qo‘llan­malar majmuidir.
     Bizning maqsadimiz – metrolog talabalar va yosh tadqiqotchilar qo‘­lida nafaqat ma’lumot beruvchi, balki ularni mustaqil ilmiy izlanishga, yangi ixtirolar qilishga undaydigan intellek­tual zamin yaratishdir. Zero, sifatli ta’lim va ilg‘or adabiyot – Yangi O‘z­be­kistonning raqobatbardosh muta­xassislarini tarbiyalashning asosiy mezonidir.
     Aziz hamkasblar, O‘zbekiston milliy metrologiya institutining zahmatkash va fidoyi jamoasi!
     Sizlarni kasb bayramingiz – Bu­tun­jahon metrologiya kuni bilan chin qalbimdan muborakbod etaman!
     Har bir sohaning asosi aniqlikda, aniqlikning kaliti esa Sizning qo‘lin­gizda. Mamlakatimiz iqtisodiy qudra­tini yuksaltirish, mahsulotlarimizning jahon bozorida o‘z o‘rnini topishi va fan-texnika taraqqiyotida Sizning be­minnat xizmatingiz beqiyos.
     Sizlarga sihat-salomatlik, oilaviy xotirjamlik va sharafli faoliyatingizda ulkan zafarlar tilayman. Yangi O‘zbe­kistonning o‘lchovlar aniqligi Sizning bilim va tajribangiz bilan yanada mustahkamlanaversin!
 
     Bayramingiz muborak bo‘lsin!
 
     Kalandarov Palvan Iskandarovich, Texnika fanlari doktori, professor

DO'STLARINGIZGA TAVSIYA ETING

Fikr bildirish

Email manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy bandlar * bilan belgilangan

  • АФИША

  • PR

  • JURNAL SONLARI ARXIVI

  • Bog’lanish

    O’zbekiston, 100000, Toshkent sh., Oloy , 1

  • Obuna bo’lish

    Obuna bo'lish uchun o'z e-mailingizni kiriting
  • Любое воспроизведение или использование выдержек из публикаций может быть произведено только с письменного согласия редакции; при перепечатке материалов обязательна ссылка на источник.