(O´zbek) Истиқболли лойиҳалар, мавжуд муаммолар ва режалар

1/2020

Извините, этот техт доступен только в “Узбекский”. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.

     Бугунги суҳбатдошимиз журналимизнинг қатор сонларида ўзининг қизиқарли интервьюлари билан иштирок этиб, муштарийлар эътиборини тортган тадбиркор – «PARTNER STRATEGY INVEST» савдо корхонаси раҳбари Беҳзод ТУРСУНОВ.
 
     – Беҳзод Салимович, вақтин­гизни аямай ўзингизни қийнаётган, экспорт билан шугулланган тадбиркорлар йўлида учраётган оғ­риқли нуқталар билан фикрлашиш ниятида таҳририятимизга келганингиздан хурсандмиз. Қисқа муддат ичида корхонангизда қандай янгиликлар рўй берди?
     – Корхонамиз шаҳарда ва дунёда ишлаб чиқарилаётган сифатли маҳсу­лотлари билан харидорлар орасида ўз ўрнига эга бўлиб, қарийб 1 млн. долларлик шартнома имзоладик. Йил бошидан то ҳозирги кунгача экспортимиз 220 минг доллардан ошди. Март ойида яна қиймати 100 минг доллардан ортиқ маҳсулот экспорт қиламиз. Асосан трикотаж маҳсулот­лари ва пайпоқ экспорт қилдик. Бундан таш­қари ҳозирда корхонамизга Россия давлатидан 100 минг долларлик сетка учун буюртма пакетимиз мавжуд. Маҳсулотимиз май ойининг ўрталарида экспортга тайёр бўлади. Шунинг билан бирга 600000 погоно­метр бўзни қайта ишлашга буюртма олганмиз. Бу иш ҳажми 300–350 минг доллар атрофида бўлади.
     – Қонунчилигимизда экспорт борасида тадбиркорларга кўплаб қулайликлар белгиланган. Шундайми? Ушбу қулайликлар амалда қандай натижа бермоқда?
     – Шундайку-я, бироқ танганинг иккинчи томони бўлганидек, биз хорижга маҳсулот экспорт қилганимиз учун давлатга тузилган контракт суммасидан 15 фоиз миқдорида ҚҚС тўлашимиз керак. Масалан, дейлик корхона хориж билан 400 минг долларлик битим имзолади, бунинг 15 фоизи, яъни 60 минг долларини давлатга ҚҚС сифатида ўтказишимиз шарт. Қайтариб олиш учун эса кетган вақт оралиғида бу пулни айлантиришимиз, хомашё учун ишлатишимиз, қолаверса вақтида ишчиларга ойлик-маош учун ишлатсак яхши бўларди, назаримда. Яқинда 130.000 долларлик шартноманинг экспортида, ҚҚС – 150 миллион сўмни қайтариш орқа­сида роса югурдик. «Отангга бор – онангга бор» қилиб тумандагилар 10 кундан кейин келинг, Солиқ Қўмита­сидагилар 7 иш кунида ҳал этилиши керак дейди, лекин амалда ундай эмас. Мен жаҳон тажрибасини кўп кузатганман, у ердаги тадбиркорлар фақат маҳсулотни сифатли чиқариш, ишлаб чиқаришга илғор технология­лар киритиш, ҳамкорлик алоқала­рини мустаҳкамлаш йўлида изланишади. Тадбиркорнинг шундоқ ҳам вақти тиғиз, ушбу масалалар қонун­чиликда қайта кўриб чиқилса мақ­садга мувофиқ бўларди.
     Бошқа давлатларда маҳсулот таш­қи бозорга чиқса ҚҚС ҳисобланмас экан. Масалан, Туркияда ҳатто чет эллик фуқаро сув харид қиладиган бўлса ҳам чек ичидаги қўшимча қий­мат солиғини қайтариб беришади. Бу оддий фуқаро учун яратилган рағбат, туризмни ривожлантириш учун қилинган ҳаракат аслида.
     – Тўғри айтасиз, ўзимиз ҳам «TAX FREE»нинг гувоҳи бўлганмиз. Аниқроғи, Францияда бундай ҳо­латга дуч келганмиз.
     – Чет давлатларда оддий тадбиркорга шунчалик имконият берилган, бизнесга эътибор, тадбиркорга кенг қулайликлар яратилган. Мақсад ор­тиқча нарсаларга овора бўлиб қол­масдан, вақтини йўқотмасдан, фақат маҳсулотни сифатли қилиш, маҳсулот экспорти билан шуғуллансин.
     Бизда эса муаммолар ҳали етарли. ҚҚС қайтарилишига кетказган вақтни ишлаб чиқаришга сарфлашимиз керак. Айтайлик, менда ҳозир 400 минг доллар ҳажмидаги маҳсу­лотга буюртмачи бор. Мижоз мато сотиб олмоқчи, мисол учун ўртача 1 мет­рини 50 центдан ҳисобласак ва ҳозирги қонунчиликда кўрсатилганидек устига 15 фоиз ҚҚС қўйсак, маҳсулотимиз 57–58 центга кўтарилади. Мижоз эса бу нархга кўнмаяпти. Нонсенс. Биз маҳсулотимизни мақбул нархда сотишимиз учун имкон тополмаяпмиз. Мижоз эса ушбу маҳсулотни Хитой, Покистон ёки бошқа давлатдан ўзи истаган нархда топа олади. Мана, масала қаерда. Хўп майли ўша ҚҚСниям қўшдим, 7 цент зарарига ҳам сотдим дейлик. Бошқа давлатларда бундай ҳолларда кўрил­ган зарар давлат томонидан қоплаб берилади, негаки, биз республикамиз ривожи учун валюта олиб киряпмиз.
     Аммо ҳозирги ҳолатда экспортни қилолмаяпмиз, cабаби ўша ҚҚС ни тўлолмаймиз. Биз ҳам солиқ билан шуғулланишимиз, бир вақтнинг ўзида маҳсулот экспорти билан шуғулла­нишимиз керак бўлмоқда. Ўйлайманки, тадбиркорга бу борада енгиллик бериш керак.
     – Албатта сиз ўйлашга мабжур қиладиган масалаларни гапирдингиз.Имтиёзлар-чи, яратилган имкониятлар ёрдам бераяптими?

 
Сиз интервьюнинг тўлиқ матнини журналнинг босма нашрида ўқишингиз мумкин.

РЕКОМЕНДОВАТЬ ДРУЗЬЯМ

  • Вышел в свет

    1/2020

    № 1/2020

  • сделать заказ

    сделать заказ
  • РЕКЛАМА

  • Купить журнал

  • АРХИВ НОМЕРОВ ЖУРНАЛА

  • Контакты

    chekIn г. Ташкент, ул. Ислама Каримова, 55.

    mailSmall info@evu.uz

    phone+99871 239-11-25, +99897 773-22-91.

  • Подписка на новости

    Чтобы подписаться на наши новости, впишите свой e-mail
  • Любое воспроизведение или использование выдержек из публикаций может быть произведено только с письменного согласия редакции; при перепечатке материалов обязательна ссылка на источник.